Single-use: schijnoplossingen

Wat moet er echt gebeuren om van het plastic probleem af te komen?

Als we de plastic-crisis willen oplossen moeten we af van de wegwerpcultuur. Toch houden bedrijven met plastic-schijnoplossingen deze cultuur in stand. De echte oplossing zijn verpakkingen die hervulbaar of herbruikbaar zijn. Reclycling, Bio plastics en Papier in plaats van plastic zijn dan ook schijnoplossingen. Veel bedrijven komen met schijnoplossingen, zodat ze door kunnen gaan met ‘business as usual’. Hieronder lees je waarom deze verschillende oplossingen  schijnoplossingen zijn en dus niet het probleem daadwerkelijk oplossen.

Schijnoplossing 1: Recycling

Bedrijven en overheden stampen recycling bij ons erin als dé oplossing. Een deel van het plastic afval dat burgers gescheiden inzamelen, komt terecht in landen als Maleisië of kan – zelfs binnen de EU – terechtkomen op illegale stortplaatsen. Van recycling is dus nauwelijks sprake. Sinds China in 2018 de poorten sloot voor de import van afvalplastic, stapelen de problemen rond hergebruik zich op.

De belangrijkste oorzaken: de hoeveelheid afvalplastic blijft toenemen, er is te weinig recyclingcapaciteit en er is geen controle op de handel.  Plastic verdwijnt daardoor voor het overgrote deel op stortplaatsen of zelfs in het milieu. Dat iets recyclebaar is, betekent niet dat het ook gerecycled wordt. Meer dan 90% van al het geproduceerde plastic is nooit gerecycled. Als plastic wel gerecycled wordt, wordt het meestal ‘gedowncycled’. Het wordt dan steeds omgezet in een product van lagere kwaliteit, totdat het alsnog in de verbrandingsoven verdwijnt. Dit draagt dus niet bij aan het oplossen van het plastic probleem.

Schijnoplossing 2: Papier

Er zijn genoeg voorbeelden te noemen: McDonalds die zijn plastic rietjes vervangt door papieren rietjes, kledingwinkels die je een papieren tas meegeven in plaats van een plastic tas; steeds meer bedrijven vervangen hun plastic wegwerpproducten door papier. Er is lang niet voldoende gerecycled papier om aan de enorme vraag te voldoen. Hierdoor wordt er wereldwijd enorm veel bos gekapt voor de productie van verpakkingen, tissues en toiletpapier.

Als bedrijven hun verpakkingen van plastic gaan vervangen door papier, dan zal de druk op onze bossen nog verder toenemen. Deze oplossing zorgt dus wel voor minder plastic, maar vergroot daarbij het aantal bomen dat gekapt wordt. Daardoor valt deze oplossing ook onder de schijnoplossingen.

Schijnoplossing 3: Bioplastic

Tegenwoordig wordt er veel gebruik gemaakt van bioplastic in plaats van  ‘gewoon plastic’. Denk aan de knisperende zakjes om de biologische paprika waarop staat dat het composteerbaar is, of de ‘plant bottle’ van Coca-Cola. Maar wat is bioplastic nou eigenlijk? Bioplastic zijn plastics gemaakt van natuurlijke grondstoffen, zoals maïs, terwijl ‘gewoon’ plastic gemaakt is van olie. Sommige van deze bioplastics zijn composteerbaar, wat betekent dat het materiaal binnen 6 weken voor minimaal 90% kan worden afgebroken. Echter is het zo dat zelfs composteerbaar bioplastic alleen maar afbreekt onder de juiste (industriële) omstandigheden.

Daarnaast gedraagt bioplastic zich in de natuur net zo als ‘gewoon plastic’. Een zeedier stikt er dan ook net zo goed in als dit in de oceaan terechtkomt. Dat zorgt er ook voor dat deze oplossing niet bijdraagt aan het tegengaan van plastic vervuiling. Het komt namelijk alsnog in de natuur terecht en richt hier schade aan.

Wat moet er dan wel gebeuren?

Het onderliggende probleem is onze wegwerpcultuur. We gebruiken een plastic verpakkingen enkele seconden, terwijl het gemaakt is om honderden jaren te blijven bestaan. Als we dit probleem echt willen oplossen, moeten we anders gaan kijken naar hoe we producten aangeleverd krijgen en gebruiken. Bedrijven spelen hierin een cruciale rol. Zij houden de wegwerpcultuur in stand door in te zetten op bovenstaande schijnoplossingen. Terwijl de echte oplossing voor handen ligt; verpakkingen die hervulbaar of herbruikbaar zijn.  Ga dus voortaan voor herbruikbare producten om het single-use probleem tegen te gaan.